FAQ

Q: Mag ik nog risicocategorieën gebruiken?

A: Neen, in de algemene machinebouw wordt nu voornamelijk PL, Performance Level (Prestatieniveau) gebruikt. De EN-ISO13849-1 geeft weer hoe het PL niveau moet worden bepaald.

Q: Welke machinerichtlijn is geldig?

A: De machinerichtlijn met nummer 2006/42/EG is momenteel geldig.

 

Q: Bestaan er verplichtingen tegen ongewenste manipulatie van veiligheidssystemen?

A: De EN-ISO14119 is een nieuwe geharmoniseerde norm met maatregelen tegen manipulatie. Tevens staan hierin technische aanbevelingen voor de keuze van veiligheidscomponenten.

 

Q: Welke soort sensoren zijn geschikt voor de hoogste veiligheidsniveaus PLd en PLe

A: Alle transpondergecodeerde sensoren zijn meteen geschikt voor PLe en ook de meeste lichtgordijnen. Op reflectie gebaseerde apparatuur zoals laserscanners komen tot maxomaal PLd. Ook met elektromechanische sensoren kun je zelfs tot in PLe geraken maar dam moeten er wel twee per toegang worden gebruikt.

 

Q: Wat betekent een geharmoniseerde norm?

A: Dit is een aan de machinerichtlijn verbonden norm, waardoor een zekere verplichting geldt om deze te gebruiken. Op de webserver van Europa wordt een lijst van geharmoniseerde normen up-to-date gehouden.

 

Q: Moeten er voor hoge risiconiveaus (PLd of PLe) twee sensoren per toegangsdeur worden gebruikt?

A: Wanneer je met een keten van veiligheidscomponenten niet hoger uitkomt dan PLc maar je moet toch PLd bereiken, dan kan dit uitsluitend door “foutuitsluiting” te verklaren. Een schriftelijke technische onderbouwing en overname van verantwoordelijkheden volgens de EN-ISO13849-2 is dan nodig. Men moet zich afvragen of dit wenselijk is. Het is niet toegestaan om vanuit een PLc oplossing, een benodigd niveau van PLe te bereiken. Dit staat gemeld in de EN-ISO13849-1 en EN-ISO14119.

 

Q: Zijn er regels voor het overbruggen van veiligheidsfuncties?

A: Enkel onder strikte voorwaarden zoals het gebruik van optionele bedrijfsmodi, eventueel met muting, dan kun je wél veiligheidsfuncties overbruggen. Een voorwaarde kan zijn dat men een dodemansknop met zich mee in het gevaarlijke gebied neemt. Ook mogen er alleen enkelvoudige en afwendbare bewegingen/snelheden zijn.

 

Q: Wat is het veiligheidsniveau van matten en lijsten?

A: Veiligheidsmatten en veiligheidslijsten zijn meestal gebaseerd op contact maken in plaats van verbreken. Met deze apparatuur bereik je PLd

 

Q: Hoe bewaakt men een veiligheidsmat?

A: Dit kan met een speciale module waarop de mat en ook een afsluitweerstand van 8kOhm is aangesloten. Wordt niet op de mat gestaan, dan meet de module 8 kOhm. Staat men op de mat dan meet de module nagenoeg 0 Ohm en schakelt de met de mat verbonden machine uit. Bij kortsluiting ontstaat eveneens 0 Ohm en schakelt de machine uit. Bij onderbreking is de weerstand ineens oneindig hoog en schakelt de module de machine uit.

 

Q: Dient een robot steeds omgeven te worden door een hekwerk of afscherming?

A: Indien een robot in automatisch bedrijf wordt geschakeld, dient er normaliter steeds een afscherming aanwezig te zijn. Enerzijds om personen te verhinderen om in de nabijheid van de robot te komen, anderzijds ook om eventuele gevaren die eigen zijn aan het robotsysteem (verliezen van een product uit een pneumatische grijperklem) te voorkomen. In een aantal specifieke gevallen zijn uitzonderingen mogelijk die afhankelijk zijn van de risico-analyse.

 

Q: Indien een robot enkel op lage snelheid wordt bewogen, is ook dan een afscherming noodzakelijk?

A: Ja, men kan enkel afzien van een afscherming indien de robot op een lage snelheid wordt bewogen waarbij de bediener steeds een dodemansknop dient te drukken om vrijgave tot bewegen toe te laten. Deze mogelijkheid dient te bestaan om de robot bv te kunnen programmeren maar wordt in productieomgeving zelden benut.

 

Q: Is er interactie mogelijk tussen een robot en bediener zonder dat de robot hardwarematig dient afgeschakeld te worden?

A: Dit is mogelijk mits toepassing van zogenaamde “Saferobots”. Deze robots hebben speciale voorzieningen die toelaten om bv de robot met de hand vast te nemen en te “begeleiden” of om een product aan de robot te overhandigen zonder hardwarematige uitschakeling.

 

Q: Dient bij gebruik van een robot steeds een PLe veiligheidsoplossing gehandhaafd te worden?

A: Neen, de risicoanalyse dient hier uitsluitsel te geven. Veelal worden robotinstallaties op een perfect veilige manier in PLd uitgevoerd.

 

Q: Mag een robot “van op afstand” worden opgestart?

A: Neen, tenzij hiervoor uitzonderlijke veiligheidsmaatregelen zijn getroffen, mag een installatie niet worden gestart zonder dat de bediener zich ervan heeft kunnen vergewissen dat er zich geen gevaarlijke toestanden kunnen voordoen. (Opsluiten van een persoon binnen de installatie).

 

Q: Welke signalen zijn er om veiligheidssensoren uit te lezen?

A: Een continu 24V signaal waarbij de machine stopt als dit wegvalt. Bij redundantie worden twee contacten gebruikt; 1 contact in de 24V kring en 1 contact in de 0V kring. Ook kan er sprake zijn van twee 24V identieke kanalen, waarbij pulsjes zorgen voor de diversiteit, dit worden ook wel taktsignalen genoemd. Deze laatste worden vooral gebruikt waar veiligheidssensoren op veiligheidsbesturingen worden aangesloten.

 

Q: Wie bewaakt de kabel op kortsluiting, de besturing of de sensor?

A: Bij hoogtechnologische sensoren doet de sensor dit en mag de besturing dit juist niet doen. Bij elektromechanische sensoren met potentiaalvrije contacten is het de taak van de besturing. In dit laatste geval moet de besturing eerst taktsignalen aan de contacten in de veiligheidssensor aanbieden.

 

Q: Mag ik alle deuren PLe beveiligen zonder een risico-analyse te doen?

A: In de huidige machinerichtlijn staat dat men verplicht is om altijd een risico-analyse uit te voeren. Dit voorkomt dat zaken over het hoofd worden gezien.

 

Q: Is machineveiligheid altijd duur en lastig en uitnodigend om te manipuleren?

A: Nee, met slimme oplossingen kan vaak een eenvoudig oplossing worden gevonden die nog eens kosten bespaart. En de nieuwe aanbevelingen van de EN-ISO14119 volgend, kan manipulatie worden uitgebannen. Voorwaarde is dat men niet enkel de regels volgt maar die ook op creatieve wijze interpreteert. Kennis delen vormt hiervoor een goede bijdrage.

 

Q: Mag ik voor onveiligheid waarschuwen met piktogrammen?

A: Ja, maar enkel als finale stap. Eerst moet men de wettelijke verplichting uit de machinerichtlijn volgen en alle onveiligheid wegdesignen. Onveiligheid die dan nog resteert dient men meet technische oplossingen te beveiligen. Pas als laatste stap is het toegestaan om waarschuwingen in de vorm van piktogrammen op een machine aan te brengen.

Share Button